Το Κοινωνικό Υποκείμενο της Άμεσης Δημοκρατίας (1)

                                                       -Ι-
    Η Άμεση Δημοκρατία, ως πολιτικό πρόγραμμα, δεν μπορεί παρά να αφορά  και να εκφράζει την συντριπτική πλειοψηφία μιάς Κοινωνίας. Δίχως την ενεργή (ή έστω οριακά παθητική) βούληση  αυτής της πλειοψηφίας η "Άμεση Δημοκρατία" δεν είναι παρά flatus vocis ή ευχολογικό σύνθημα. Φυσικά, μιά τέτοια πλειοψηφία, προϋποθέτει την ταύτιση (ή έστω την πυκνή σύγκλιση) των υλικών και ιδεατών συμφερόντων μεγάλων κοινωνικών ομάδων. 'Αλλωστε είναι γνωστό οτι μόνον μεγάλα Κοινωνικά  Υποκείμενα (Τάξεις ή  Status Groups) μπορούν να μετασχηματίσουν τις εκάστοτε Ουτοπίες σε Ευτοπίες.  Και αντίστροφα: μόνον εκείνες οι Ουτοπίες που ενσαρκώνονται από μεγάλα Κοινωνικά Υποκείμενα μπορούν να ανατρέψουν την κατεστημένη Πραγματικότητα και να επιβάλουν το ουτοπικό πρόγραμμα ως νέα Πραγματικότητα, δηλαδή ως Ευτοπία.  Διαφορετικά, κάθε "Ουτοπία" δεν είναι παρά μιά φαντασίωση Διανοουμένων ή ολίγων αυτάρεσκων (και ανίσχυρων) "αιρετικών" χωρίς κανένα πολιτικο-κοινωνικό αντίκρυσμα. 
    Με αυτά τα δεδομένα και στον ορίζοντα της δικής μας  Αμεσοδημοκρατικής  "Ευτοπίας", πρέπει να διερωτηθούμε γιά το: 
(α)  ποιό θα μπορούσε να είναι το Κοινωνικό Υποκείμενο της Άμεσης Δημοκρατίας στην εποχή μας;
(β) ποιοί είναι οι όροι σχηματισμού αυτού του Κοινωνικού Υποκειμένου μέσα στην τρέχουσα κοινωνικο-οικονομική πραγματικότητα;

Τα Κοινωνικά Υποκείμενα συγκροτούνται μέσα στην Ιστορία χάρις σε μιά σύγκλιση (θετικών ή αρνητικών) συμφερόντων, τα οποία, παρά την κρατούσα κοινωνιολογική άποψη, δεν αφορούν μόνον τα στενά υλικά συμφέροντα. "Ιδεατά" επίσης συμφέροντα υπερκαθορίζουν την δράση και την συμπεριφορά των ατόμων. Κανένας σήμερα δεν θα μπορούσε να παραγνωρίσει, γιά παράδειγμα, το αίτημα/συναίσθημα του "σεβασμού" και της "αξιοπρέπειας" όπως προσδιορίζονται από το Δυτικό κοινωνικό και πολιτισμικό φαντασιακό. Ωστόσο σήμερα θα ασχοληθούμε αποκλειστικά  με τα συμφέροντα της υλικής, δηλαδή οικονομικής πτυχής.


                                                      -ΙΙ-
  Η σύγχρονη κοινωνικο-οικονομική διαστρωμάτωση δεν υπακούει στην παλιά (και οσονούπω απλοποιητική) διάστιξη μεταξύ "αστών" και "προλετάριων". Αλλαγές στην ίδια την παραγωγική δομή του Καπιταλισμού και μιά αναδιανομή πλούτου που εξηγούμε παρακάτω, "αστικοποίησαν" , κατά κάποιο τρόπο, την παραδοσιακή εργατική/προλαταριακή Τάξη. Επιπλέον, σε μεγάλο βαθμό, τη θέση του παραδοσιακού "προλετάριου", στην Ευρωπαϊκή Δύση, έχουν καταλάβει οι (νεοεισαχθέντες) πρόσφυγες/μετανάστες. Αυτοί, γιά μιά σειρά λόγων που δεν θα αναλύσουμε εδώ,  απέχουν αρκετά από την δημιουργία μιάς συγκροτημένης ταξικής ή ομαδικής συνείδησης , και κατ' επέκταση ζούν ακόμα στο περιθώριο των μεγάλων πολιτικοκοινωνικών ζυμώσεων. Γλωσσικοί και άλλοι πολιτισμικοί παράγοντες εμποδίζουν και την επαρκή ενσωμάτωσή τους και την συγχώνευσή τους σε μιά ομοιογενή και συνειδητοποιημένη  κοινωνική Ομάδα με επαρκές πολιτικό βάρος. Από την άλλη πλευρά μιά νέα διαδικασία "προλεταριοποίησης" μικροαστικών ομάδων ευρίσκεται σε εξέλιξη, γεγονός που θα εξηγήσουμε παρακάτω.
    Στόν αντίποδα αυτών των οιονεί "προλετάριων" βρίσκεται  η κοινωνική συνομάδωση που (πολύ απλοποιητικά) ονομάζουμε "αστούς".  Αυτοί επίσης δεν συνιστούν μιά συμπαγή και ομοιογενή ομάδα - ποτέ άλλωστε δεν συνιστούσαν μιά τέτοια. Ανέκαθεν ήταν διαχωρισμένοι σε "μεγαλο-αστούς" και "μικρο-, μεσο-αστούς". Ήδη από την Γαλλική Επανάσταση, τα υλικά και ιδεατά συμφέροντά τους συνέπιπταν μόνον οριακά και μόνο στη βάση της  κοινής αντιπαλότητας με την αριστοκρατία του ancien regime. Έκτοτε και κάτω από την επίδραση της Βιομηχανικής Επανάστασης , της ανάπτυξης/εξέλιξης του Καπιταλισμού, της οριζόντιας και κάθετης κοινωνικής κινητικότητας , κλπ , τα συμφέροντα αυτών των τριών ομάδων αναδιατάχθηκαν ποικιλοτρόπως.
 Εντελώς σχηματικά,  μπορούμε να πούμε ότι : 
 (α) Με την Βιομηχανική Επανάσταση  του 19ου αιώνα πολλοί μικρο-αστοί  προλεταριοποιήθηκαν και πύκνωσαν τις τάξεις του εργατικού κινήματος στη Δύση. Αυτό ανάγκασε τους μεγαλο-αστούς σε παραχωρήσεις πρός τους μεσο-αστούς προκειμένου να δημιουργηθεί η κρίσιμη πολιτική μάζα γιά την αναχαίτηση του εργατικού κινήματος.
 (β) Η ενσάρκωση της Κομμουνιστικής Ουτοπίας από την Εργατική Τάξη και η επικράτησή της στην Ρωσία (1917-1940) εδραίωσε την "συμμαχία" των μεσο-αστών με τους μεγαλο-αστούς στη Δύση. Ωστόσο η νίκη της κομμουνιστικής Ρωσίας  (ΕΣΣΔ) επί του Φασιστικού Άξονα και η δημιουργία της Μεγάλης Σοβιετικής Αυτοκρατορίας (με ολόκληρη την Ανατολική Ευρώπη υπό την κατοχή της ), δημιούργησε  μιά ασφυκτική  πίεση στην μεγαλο-αστική Τάξη της Δύσης, δηλαδή τον φόβο της ολικής πολιτικο-κοινωνικής ανατροπής της.
 (γ). Κάτω από αυτή την πίεση/φόβο δημιουργήθηκε στην Δύση η χρυσή ευκαιρία της μικρο-αστικής και εργατικής τάξης. Και κατάφεραν να αποσπάσουν από την μεγαλο- και μεσο-αστική Τάξη όλα εκείνα τις υλικά καί ιδεατά "προνόμια " (παραχωρήσεις) που συνοψίσθηκαν στον όρο " Κοινωνία της Αφθονίας". Η Κοινωνία της Αφθονίας, που χαρακτηρίζει τη Δύση από το 1947 έως το 1990, είναι πράγματι  ένα ιστορικό novum. Είναι η εποχή που όχι μόνον υπερβαίνεται η σπάνις των αγαθών για τις μεγάλες μάζες αλλά και αμβλύνονται σημαντικά οι ταξικές ανισότητες - χωρίς βέβαια να καταργηθούν. Το μέγεθος της αναδιανομής του πλούτου που επιτεύχθηκε τότε  είναι ενδεικτικό στις ΗΠΑ: το πλουσιότερο 1% του πληθυσμού που στα 1928 κατείχε το 24% του εθνικού πλούτου στα 1980 κατέληξε να κατέχει το 9%. Αντίστοιχα μεγέθη αναδιανομής έχουμε,  γιά την ίδια περίοδο,  καί  στην Ευρωπαϊκή Δύση.
(δ) Από τη δεκαετία του '90, όταν έγινε αντιληπτή  αρχικά η δυσλειτουργία της ΕΣΣΔ και μεταγενέστερα η ίδια η κατάρρευσή της, η μεγαλο-αστική τάξη της Δύσης προχωρά σε μιά αντίστροφη αναδιανομή πλούτου. Δίχως ιδεολογικό και, προπάντων, πολιτικο/στρατιωτικό αντίπαλο δέος πλέον , οι μεγαλοαστική Δύση υιοθετεί πολιτικές συρρίκνωσης των εισοδημάτων των μικρομεσαίων. Και επιπλέον "εφησυχάζει "  προσωρινά τους μικρομεσαίους από την καθαρή προλεταριοποίηση με την εισαγωγή των εκατομμυρίων "τριτοκοσμικών" μεταναστών. Ήδη το έτος της οικονομικής κρίσης (2008) στις ΗΠΑ το πλουσιότερο 1% του πληθυσμού έφθασε να κατέχει  το 24% του εθνικού πλούτου - δηλαδή  η συσσώρευση του πλούτου έφθασε ξανά στα επίπεδα του 1928. (Γιά ορισμένα, περισσότερο γενικευμένα στοιχεία, βλέπε εδώ). Αντίστοιχα επίπεδα συσσώρευσης πλούτου έχουμε και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μολονότι εδώ τα στοιχεία είναι εσκεμμένα ποιό θολά. (Γιά τις συνθήκες στην Αγγλία, βλέπε εδώ). Στην ίδια τη  "σοσιαλιστική" Σουηδία η συσσώρευση του πλούτου σήμερα υπερβαίνει, σε πραγματικά μεγέθη, την συσσώρευση  των ΗΠΑ που προαναφέραμε. (Βλέπε Υποσημείωση 1).
(ε) Αυτή η διαδικασία της αντίστροφης διανομής του πλούτου, παρά την οικονομική κρίση, συνεχίζεται ακάθεκτη. Και μάλιστα με μιά παράλογη εμμονή και σε αντίθεση με την κευνσιανή λογική που επιβάλεται γιά την ίδια την υπέρβαση της Κρίσης. Τούτο έγινε φανερό πρόσφατα στις ΗΠΑ με την άρνηση της πλειοψηφίας της Βουλής  γιά
(1) την φορολόγηση των υπερπλουσίων, και 
(2) την εξουσιοδότηση της Κυβέρνησης γιά αύξηση του Δημοσίου Χρέους προκειμένου  να χρηματοδοτηθούν κευνσιανές πολιτικές αναθέρμανσης της οικονομίας.
Και είναι εξόφθαλμο επίσης στην Ευρώπη - όπου οι "πολιτικές λιτότητας" συρρικνώνουν ακόμα περισσότερο τα εισοδήματα των μικρομεσαίων.

                                                     -ΙΙΙ-
  Η οικονομική συρρίκνωση των μικρομεσαίων στρωμάτων  φαίνεται λοιπόν ότι συνιστά μιά "μονόδρομη λογική" των "μεγαλοαστών" (ή των πολιτικο/οικονομικών ελίτ) της Δύσης. Αν και δεν υπάρχουν ασφαλή στοιχεία γιά τις αναδυόμενες οικονομίες, π.χ. της Βραζιλίας, Ινδίας, κλπ πρέπει να υποθέσουμε οτι κι εκεί ακολουθείται η ίδια "μονόδρομη λογική". Άλλωστε η συνεχιζόμενη διαμαρτυρία των μικρομεσαίων στο Ισραήλ γιά την εντεινόμενη αποδυνάμωσή τους, υποδεικνύει οτι: σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γής (και κάτω από την έκλειψη ενός πολιτικο/ιδεολογικού αντιπάλου δέους), η συσσώρευση του πλούτου θα συνεχιστεί και θα διευρύνει την πτωχωποίηση μεγάλων μικρομεσαίων μαζών. ( Για μιά άλλη θεώρηση, βλέπε εδώ).
   Ένα μεγάλο ποσοστό αυτών των πτωχοποιημένων  (ή  και πτωχοποιούμενων) στρωμάτων αρχίζουν να συνειδητοποιούν - και σωστά !- οτι αυτή η πτωχοποίηση δεν είναι μιά παροδική κατάσταση. Και τούτο ισχύει ιδιαίτερα γιά τα Ευρωπαϊκά και Αμερικανικά δεδομένα, όπου το γενικότερο οικονομικό αποτέλεσμα μειώνεται, αφού αντίστοιχα μεγαλώνει η συμμετοχή των αναδυώμενων οικονομικών δυνάμεων, όπως της Κίνας, Ινδίας, Βραζιλίας κλπ. Γιά την μικρομεσαία τάξη της Ευρώπης και των ΗΠΑ η "Κοινωνία της Αφθονίας" πήρε οριστικά τέλος .  Μπροστά της πλέον ορθώνεται το φάσμα της πτωχοποίησης που ήδη, σε πολλές περιπτώσεις, μετατρέπεται κυριολεκτικά σε  οικονομική εξαθλίωση. Μπροστά σ' αυτό το φάσμα και με τη σύμπραξη του "αυτοσεβασμού" (που είναι μιά πολιτισμική συνιστώσα της Δύσης) το Κοινωνικό Υποκείμενο της Αμεσοδημοκρατικής Ουτοπίας αρχίζει να σχηματίζεται. Ολοένα και περισσότεροι "μικρομεσαίοι", αντιμέτωποι με τον πραγματικό ή ενδεχόμενο κίνδυνο της εξαχρειωμένης προλεταριοποίησης, θα στρέφουν το βλέμμα και το πνεύμα, το αυτί και τη καρδιά, στο Αμεσοδημοκρατικό Πρόταγμα. 
-------------------------------------------
Υποσημείωση 1: Ο καθηγητής και υπουργός εργασίας στην κυβέρνηση Κλίντον Robert B. Reich  στο πρόσφατο βιβλίο του Aftershock- The Next Economy and America's Future, 2010, συζητά το θέμα της υπερσυγκέντρωσης του πλούτου για τις ΗΠΑ . Αποδίδει ρητά την Οικονομική κρίση στις ΗΠΑ στην υπερσυγκέντρωση του πλούτου και εισηγείται την αναδιανομή ως το μόνο μέσο για την υπέρβασή της.  Γιά μιά (σαφώς προκατειλημένη) παρουσίαση της μελέτης Reich βλέπε εδώ.  Γιά τη Σουηδία "The US and Sweden are very far apart, when it comes to inequality, but if you look at wealth inequality rather than income inequality — which is the subject of the Norton and Ariely paper — then countries tend to look more alike than different."  & "Indeed, Sweden and the US are even closer together, in terms of wealth inequality, than the charts above suggest: as Gimein notes, the Swedish data exclude money held offshore, the value of family owned firms, and the considerable wealth of super-rich Swedes"(εδώ)
-------------------------
POST SCRIPTUM
 {15/9/2011 - Διορθώσαμε σήμερα τα ανώτερα ποσοστά συσσώρευσης πλούτου  για τις ΗΠΑ στο 24%, με βάση τα δεδομένα της μελέτης Saez (εδώ)}  

 {24/9/2011 - Ο νομπελίστας οικονομολόγος   PAUL KRUGMAN επαναφέρει διακριτικά (εδώ) το πρόβλημα που δημιουργεί η "αντίστροφη διανομή πλούτου" εις βάρος των μικρομεσαίων στις ΗΠΑ: πρόκειται για "σπάσιμο" του Κοινωνικού Συμβολαίου και είσοδο σε κατάσταση "Ταξικού Πολέμου"}
(1) - Το Αμεσοδημοκρατικό Πρόταγμα δεν είναι μόνον ένα πρόταγμα αυτοθέσμισης. Στον πυρήνα του εμπεριέχεται η αναδιανομή του πλούτου προς όφελος των μεγάλων Μαζών.  Αυτό το στοιχείο θα πρέπει να επισημανθεί και να αποτελέσει κεντρικό επιχείρημα . Επιπλέον, κάτω από τις σύγχρονες συνθήκες, το ζήτημα των Προσφύγων/Μεταναστών θέτει πελώριες προκλήσεις που πρέπει  να απαντηθούν με τρόπο ριζικό και ριζοσπαστικό από την Άμεση Δημοκρατία.
(2) - Το γεγονός ότι η αντίστροφη διανομή πλούτου που αρχίζει από τη δεκαετία του '90, γίνεται από την ίδια ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΗ "ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ" χωρίς μείζονες πολιτικές αντιδράσεις εκ μέρους  των "χαμένων" μικρο-μεσαίων, οφείλεται: 
   (α)  στην μικρομεσαία αυταπάτη ότι πρόκειται  γιά εξατομικευμένο και περιστασιακό φαινόμενο,
  (β) στην, εν μέρει δικαιολογημένη, δυσπιστία απέναντι στο αριστερό κίνημα που καταγγέλει μεν το φαινόμενο της πτωχοποίησης αλλά συνεχίζει να το επενδύει με το πλαίσιο της, ξεπερασμένης/δυσφημισμένης πλέον, κομμουνιστικής Ουτοπίας - τουλάχιστον στην Ευρωπαϊκή Δύση. 
(3) Η άνοδος της ακροδεξιάς και εθνικιστικής φλυαρίας που διαπιστώνεται μετά το 1990 συνιστά μιά στοχευμένη (και, εν μέρει, επιτυχημένη) απόπειρα γιά την πολιτική αξιοποίηση των  εκπτωχευόμενων - δυσαρεστημένων μικρομεσαίων. Το ρεύμα αυτό τείνει να διευρυνθεί, και μέσα στο  καθεστώς της γενικευμένης αντίστροφης αναδιανομής, θα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη πολιτική επιρροή, τουλάχιστον σε μικρομεσαίους με περιορισμένους αναλυτικούς ορίζοντες. Είναι άλλωστε περιττό να υπενθυμίσουμε οτι η ακροδεξιά φλυαρία απλώς αποκρύπτει από τους οπαδούς της πως, τελικά, υπερασπίζεται τα συμφέροντα των μεγαλοαστών και συνιστά την έσχατη αμυντική εφεδρεία τους.  

ΣΥΜΒΟΛΗ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ 1: Το Γεωστρατηγικό Αλληθώρισμα της Γερμανίας

   Η ομφαλοσκόπιση & η ενασχόληση με τα εγχώρια  είναι απόλυτα δικαιολογημένες από την τραγική επικαιρότητα. Ωστόσο η απαίτηση "αυτογνωσίας" που θέσαμε προχθές (ανάρτηση της 11-7-2011), εξυπακούει και το άπλωμα του βλέμματός μας πέρα από τον μικρόκοσμο της Ελλάδος. Γιατί τελικά τα πεπρωμένα μας εξαρτώνται και από τα γεωπολιτικά τεκταινόμενα στον  Κόσμο. Γνωρίζουμε πλέον οτι η οριστική Χρεοκοπία ή όχι της Χώρας εξαρτάται από τις αποφάσεις της Ευρώπης. Γιατί άραγε η Ευρώπη κωλυσιεργεί; Και μάλιστα όταν διακυβεύεται ολόκληρο το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα;

Η απάντησή μας στο ερώτημα αυτό είναι γεωπολιτικής φύσεως και όχι οικονομιστικής.  Η Ευρώπη  κωλυσιεργεί γιατί η Γερμανία  έχει πρόβλημα γεωπολιτικής απόφασης.  Για να το πούμε χωρίς καλλωπισμούς: όλη αυτή η μακρόσυρτη  δυστοκία στην Ευρωπαϊκή Κρίση Χρέους προέρχεται από το γεωστρατηγικό αλληθώρισμα της Γερμανίας, όπου το ένα μάτι βλέπει προς την Ευρώπη και το άλλο προς την αχανή Ευρασία. Η Γερμανία δεν έχει αποφασίσει, τουλάχιστον μέχρι σήμερα,  αν τελικά θα παραμείνει στην Ενωμένη Ευρώπη ή αν θα αποχωρήσει για να πλεύσει σε άλλες "θάλασσες".  

   Πρόκειται για ένα γεωστρατηγικό δίλλημα που άρχισε να τίθεται από τις κυρίαρχες Ελίτ της Χώρας ήδη από την επαύριο της επανένωσης  της Γερμανίας. Σήμερα τίθεται οξύτερα ακριβώς με αφορμή το πρόβλημα της διάσωσης των υπερχρεωμένων Χωρών της Ευρώπης, και των αποφάσεων που πρέπει να ληφθούν.  Η Γερμανία γνωρίζει δηλαδή οτι τελικά η διάσωση του Ευρώ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) είναι εφικτή μόνον με την έκδοση Ευρωομολόγων. Αλλά αυτό σημαίνει πρακτικά την συγχώνευση των προϋπολογισμών των Κρατών-μελών -- που με την σειρά του συνεπάγεται την οριστική & αμετάκλητη πρόσδεση της Γερμανίας στην Ενωμένη Ευρώπη. Από την άλλη μεριά, η ισχύς της Γερμανικής οικονομίας, η κατάρρευση της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας και η (σημερινή & προβλεπτή) γεωπολιτική & οικονομική αδυναμία της Ρωσίας, δελεάζουν. Δελεάζουν δηλαδή προς την κατεύθυνση μιας αυτονόμισης της Γερμανίας από τη (δυτική) Ευρώπη και το άνοιγμά της προς τον μεγάλο Ρωσικό-Ευρασιατικό Χώρο.  Τούτος ο χώρος δεν είναι οι άγονες στέπες άλλα οι σχεδόν ανεξάντλητοι πλουτοπαραγωγικοί πόροι του υπεδάφους.


Απλοϊκά διατυπωμένο το δίλλημα της Γερμανίας  έχει ως εξής: ένα σημερινό σχέδιο Διάσωσης (τύπου Μάρσαλ) για την Ευρώπη ή ένα αυριανό σχέδιο Μάρσαλ, μικρότερης έκτασης, για τη Ρωσία που θα την εξαρτούσε στο άρμα της;;; Το δίλημμα της Γερμανίας έχει την εσωτερική γεωπολιτική λογική του. Την σχηματοποιούμε ως εξής:
(α) Η οριστική πρόσδεση της Γερμανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεπάγεται μια διαρκή και πλουσιοπάροχη αναδιανομή των πλεονασμάτων της με όλο το "Νότο" της Ευρώπης.
(β) Η ηγεμονία της Γερμανίας εντός Ε.Ε θα αμφισβητείται διαρκώς από τη συμμαχία Γαλλίας-Αγγλίας ή άλλων ad hoc συμμαχιών της Γαλλίας κυρίως.
(γ) Η οικονομική εξασθένηση των ΗΠΑ  θα τις περιορίσει  σταδιακά στο γεωστρατηγικό χώρο του Ειρηνικού και κατ' επέκταση ο χώρος της Ευρασίας, με προβλεπτή μια αδύναμη Ρωσία, μένει ανοικτός σε μια νέα ηγεμονία.  Δεν πρόκειται  απλώς για ηγεμονία του γοήτρου αλλά των εκεί ανεξάντλητων πλουτοπαραγωγικών πηγών πρώτων υλών και ενέργειας (πετρέλαιο).
(δ) Η αυριανή κραταιά Κίνα, διψασμένη  για πρώτες ύλες και ενέργεια, θα αρχίσει να έχει διεκδικητικές βλέψεις στις ανεξάντλητες πηγές της Ρωσίας-Ευρασίας. Σ' αυτό το πλαίσιο, εύκολα η Ρωσία θα συρθεί σε μιά ετεροβαρή σχέση ή "συμμαχία" με την Γερμανία και θα της εκχωρίσει την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της. Το αντάλλαγμα φυσικά θα ήταν ένα μικρό, οικονομικό "σχέδιο Μάρσαλ".
(ε) Μια αποχώρηση της Γερμανίας (και μερικών προβλεπτών συμμάχων, όπως η Ολλανδία, η Αυστρία κλπ) από την ΕΕ, θα ανάγκαζε τις υπόλοιπες (δυτικές-μεσογειακές) Ευρωπαϊκές χώρες σε Σχέση Εξάρτησης με τον (νέο) Γερμανικό Άξονα, και μάλιστα με πολύ μικρότερο κόστος . Μ΄ένα σμπάρο, δυό τρυγόνια.

'Ολα αυτά συνιστούν την μιά πτυχή του διλήμματος, τη "θετική". Η άλλη, η αρνητική άποψη , που είναι εξίσου ισχυρή εντός των Γερμανικών Ελίτ, συνοψίζεται στα εξής:
(α) Η γήρανση και η ευδαιμονιστική έφεση του Γερμανικού πληθυσμού  δεν  επιτρέπουν την περιπέτεια τέτοιου εύρους γεωπολιτικών αναπροσανατολισμών και ρίσκων.
(β) Ο φόβος ότι μια τέτοια ανατροπή των συσχετισμών ισχύος στον Ευρωπαϊκό Χώρο θα έθετε αυτόματα σε ενέργεια συσπειρώσεις Ευρωπαϊκών Κρατών και άμεσες επιθετικές απαντήσεις. Ως τέτοια προειδοποιητική συσπείρωση - απάντηση  θα πρέπει να δούμε την ανοιξιάτικη αναγγελία Στρατηγικής Συμφωνίας της Γαλλίας με την Αγγλία στο θέμα των πυρηνικών Όπλων. Καί ακριβώς έτσι την είδαν πολλοί  Γερμανοί.
(γ) Ο παράγοντας ΗΠΑ δεν έχει πεί ακόμα την λέξη της παραίτησης από την Παγκόσμια Ηγεμονία, έστω και με συνδρομητικές παραχωρήσεις σε μικρότερες Δυνάμεις. Κλασσικό παράδειγμα η πρόσφατη "παραχώρηση" της Λυβίης στον Αγγλο-γαλλικό συνασπισμό.
(δ) Το κόστος ενός τέτοιου γεωστρατηγικού εγχειρήματος μπορεί τελικά να αποδειχθεί δυσβάστακτο, πέραν των προβλέψεων, από την λεγόμενη τεθλασμένη της Ιστορίας, δηλαδή τους απρόβλεπτους παράγοντες, όπως άλλωστε διδάσκει και ο μέγας Θουκυδίδης.
(ε) Αν πρόκειται μόνον για τη διασφάλιση των πλουτοπαραγωγικών πόρων της Ευρασίας, μια "διασωσμένη" Ε.Ε. σήμερα, θα μπορούσε αύριο, περισσότερο ενισχυμένη, να προσεταιρισθεί τη Ρωσία και μαζί της να εξασφαλίσει την αχανή Ευρασία απέναντι στην Κινεζική διεκδίκηση.
(στ) Τέλος, μια απόσχιση της Γερμανίας από το Ευρώ θα ανέβαζε το (νέο) Μάρκο στα ύψη και η ανταγωνιστικότητα της  οικονομίας της θα πήγαινε "στράφι" - οι εξαγωγές της προς την Κίνα, που αντιπροσωπεύουν το 45 %, θα  έπεφταν κάθετα, ενώ πάλι δεν είναι βέβαιο οτι η αυριανή αναπτυγμένη Κίνα θα εξακολουθήσει αυτόν τον ρυθμό εισαγωγών κεφαλαιουχικού εξοπλισμού.

Η Γερμανία, δηλ. οι δικές της Ελίτ,  βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε κατάσταση γεωπολιτικού διχασμού.  Θα προτιμούσαν να είχαν περισσότερο χρόνο και ευνοϊκότερες συνθήκες για να αποφασίσουν. Γι΄αυτό και σχεδίασαν το Ευρώ και την Ε.Ε. με τρόπο που να επιτρέπει την, εύκολη και ανά πάσα στιγμή, έξοδο της Γερμανίας - δηλαδή μια ΕΕ χωρίς ενιαία οικονομική πολιτική και ενιαίο προϋπολογισμό. Ωστόσο τους πρόλαβε η Παγκόσμια και Ευρωπαϊκή Κρίση Χρέους. Και προσπαθούν να αναβάλλουν την οριστική λύση γι' αργότερα. Ωστόσο οι ΗΠΑ (με τους Οίκους Αξιολόγησης να υποβαθμίζουν διαρκώς Ευρωπαϊκές Χώρες) πιέζουν μεθοδικά προς μια οριστική Λύση - λύση, που όπως είπαμε, θα δεσμεύσει οριστικά τη Γερμανία στη Ε.Ε. Και η Καγκελάριος Μέρκελ πρόσφατα στην Ουάσιγκτον προφανώς άκουσε σκληρά λόγια για τον υποπτευόμενο (νέο) Γερμανικό Άξονα. Αλλά η κα Μέρκελ δεν δεσμεύθηκε κατηγορηματικά. Γιατί στη Γερμανία οι Ελίτ ακόμα αλληθωρίζουν - και έτσι δεν βλέπουν τίποτα σωστά και ολοκληρωμένα. Το ίδιο όπως και στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ...


POST SCRIPTUM 
 Μιά επεξεργασμένη εκδοχή του παρόντος δημοσιεύθηκε στο Protagon.gr στις 14/7, με τον τίτλο "Όταν η Γερμανία αλληθωρίζει γεωπολιτικά" (εδώ).

ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ :β) Η ενθρόνιση του κου Obama

Ο θρόνος, ο θώκος για την ακρίβεια, του κου OBAMA , σύμφωνα με την νεόκοπη παράδοση, στήνεται στην Ουάσιγκτον με κάθε χολιγουντιανή (δηλ. κίτς) μεγαλοπρέπεια. Αυτή η πλειοδοσία, μέσα στις σημερινές συνθήκες των ΗΠΑ, είναι ψυχολογικά αναγκαία. Έστω και για μια μέρα, η χώρα αυτή πρέπει να ξεχάσει το δύσκολο παρόν της και να αυτοφενικισθεί με επίχρυσο μεγαλείο. Γιατί εμείς τουλάχιστον, όπως και πολλοί Αμερικανοί, δεν ξεχνούμε ότι ο κος OBAMA «αναλαμβάνει την διακυβέρνηση ενός Έθνους κουρασμένου από το παρελθόν και φοβισμένου για το μέλλον, απαισιόδοξου για τη θέση του στο κόσμο, κυνικού όσον αφορά την κυβέρνησή του και αναζητώντας απεγνωσμένα ένα αίσθημα λύτρωσης». (P. BAKER, NΕW YORK TIMES, 4 Νοεμβρίου 2008). Έτσι - και στη συνέχεια των υποθέσεων που κάναμε στην ανάρτηση της 10^ης Νοεμβρίου 2008 - σήμερα θα ασχοληθούμε με τις μείζονες προκλήσεις που - nolens / volens - ο κος OBAMA θά όφειλε να αντιμετωπίσει και να διερωτηθούμε αν πράγματι μπορεί.

Ας παρατηρήσουμε αρχικά ότι ο θρόνος του κου OBAMA δεν περιστοιχίζεται παρά από λείψανα ενός κακού παρελθόντος και όχι από θιασώτες ενός υποσχόμενου μέλλοντος. Οι σύμβουλοι και οι υπουργοί του υποδεικνύουν έναν συντηρητικό συμβιβασμό και όχι μια ρήξη μ’ εκείνο το παρελθόν και εκείνο το Κατεστημένο που μετέτρεψε, μέσα σε 16 χρόνια, τις ΗΠΑ σε μια προβληματική Υπερδύναμη. Αυτός ο συμβιβασμός είναι αναμφίβολα ένας πρώτος κακός οιωνός - γεγονός που ελάχιστοι το επισημαίνουν. Δείχνει ότι η Αμερική - δηλ. το Κατεστημένο της - δεν είναι έτοιμη να προεκτείνει και να εμβαθύνει τη ρήξη με το Παρελθόν, ρήξη που τόσο έξοχα συμβόλισε αρχικά η ίδια η εκλογή του κου OBAMA. Και όπως συμβαίνει σε όλες τις εποχές κρίσης ή παρακμής, οι δισταγμοί και οι συμβιβασμοί απλώς την επιτείνουν και την επιταχύνουν.

Οι ΗΠΑ σήμερα ευρίσκονται μεταξύ σφύρας και άκμονος. Η σφύρα της χρηματοπιστωτικής κρίσης (που εξελίσσεται σε δραματική κρίση της πραγματικής οικονομίας) και ο άκμων της Παγκόσμιας Ηγεμονίας, ωστόσο, δεν μπορούν να σφυρηλατήσουν αλλά αντίθετα να εκφυλίσουν όλες τις μείζονες αποφάσεις της Αμερικής. Μόνον μια αποφασιστική ρήξη με την πολιτική της Παγκόσμιας Ηγεμονίας θα μπορούσε να συνασπίσει και εκκεντρώσει της προσπάθειες της κυβέρνησης και του λαού των ΗΠΑ στην οικονομική ανάκαμψη. Ωστόσο, τουλάχιστον σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις, ο κος OBAMA και Κατεστημένο που τον στηρίζει, δεν προσανατολίζονται σ' αυτήν την πρόκληση, δηλ. σε μια αποποίηση της Παγκόσμιας Ηγεμονίας. Προσβλέπουν μόνον σε έναν επαναπροσδιορισμό του ύφους της, σε μια soft Ηγεμονία - πράγμα καθόλου εύκολο ή αυτονόητο. Αλλά διερωτάται κανείς, γιατί να μην πράξει σήμερα με ευνοϊκότερους όρους αυτό θα υποχρεωθεί να πράξει σε 4 ή 8 χρόνια με όρους δυσμενέστερους; Ποιός σήμερα, στην Αμερική και στην Ευρώπη, μπορεί να τρέφει την ψευδαίσθηση ότι το εξελισσόμενο Κραχ δεν θα έχει ως τελική έκβαση και την ανάδυση της Κίνας ως παγκόσμια Υπερδύναμη; Πώς είναι δυνατόν,οι ίδιοι που προστρέχουν στη Κίνα για να διασώσει με τα αποθέματά της το Δυτικό Σύστημα, να εθελοτυφλούν;; Κι εδώ ο δισταγμός και οι αυταπάτες- κάτω από την συγκεκριμένη οικονομική και ιστορική συγκυρία - φαίνεται να αποτελούν το χειρότερο σύμβουλο.

Ένας τριπολικός ή και τεραπολικός Κόσμος θα ήταν, κατά την άποψή μας, η καλύτερη απάντηση OBAMA στη σημερινή παγκόσμια και αμερικάνικη συγκυρία. Όλες σχεδόν οι στρατηγικές πηγές έντασης και δυσπιστίας μεταξύ των εν δυνάμει και εν ενεργεία μεγάλων Παικτών της διεθνούς σκακιέρας θα έπαυαν. Οι τοπικές συγκρούσεις θα εξασθενούσαν. Ο Κόσμος - ως σύνολο πλέον - θα μπορούσε να στραφεί και να αντιμετωπίσει τα μείζονα προβλήματα του Πλανήτη, από την ενεργειακή και οικολογική πρόκληση ως την πληθυσμιακή βόμβα. Η ίδια η Αμερική, η Δύση σαν σύνολο αλλά και ο Κόσμος γενικότερα, θα μπορούσε να προσανατολισθεί σ’ ένα νέο Σύστημα ΑΞΙΩΝ που θα ήταν μια ΥΠΟΣΧΕΣΗ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ κι όχι μια ΑΓΧΩΔΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ. Μια τέτοια προοπτική βέβαια είναι έξω από τον ορίζοντα και τις προθέσεις της κυβέρνησης OBAMA αλλά και γενικότερα του Αμερικανικού και Ευρωπαϊκού Κατεστημένου.

Υπάρχουν πολλοί αφελείς - και μάλιστα μεταξύ των αποκαλούμενων «σοφών» - ότι η οικονομική ανάκαμψη των ΗΠΑ και του Κόσμου ολόκληρου θα είναι σύντομη. Παραγνωρίζουν όλοι αυτοί ότι η σημερινή κρίση δεν είναι μια συνήθης οικονομική κρίση, σαν κι εκείνες που περιγράφουν τα πανεπιστημιακά εγχειρίδια. Αντίθετα, πρόκειται για μια δομική και ολιστική κρίση. Είναι δηλ. η κορύφωση και η οικονομική κατάληξη του Πολιτισμικού Μηδενισμού της Δύσης όπως εκφράσθηκε στην Μετανεωτερικότητα (Postmodernity). Στην κρίση αυτή οδήγησε όλο Σύστημα Αξιών της Δύσης, ένα Σύστημα που εκφράσθηκε επιγραμματικά με το «anything-goes» ή, πιο δόκιμα και ελληνιστί, με το «όλα επιτρέπονται». Μόνον λοιπόν η συνειδητοποίηση ότι αυτή η κρίση συνιστά (ή έστω ότι όφειλε να συνιστά) και το ΤΕΛΟΣ ΜΙΑΣ ΕΠΟΧΗΣ θα μπορούσε να προσανατολίσει αποφασιστικά τη σκέψη και αποτελεσματικά την πράξη για το δέον γενέσθαι. Εν τούτοις, όχι μόνον στις ΗΠΑ αλλά και στην Ευρώπη, το Κατεστημένο σκέπτεται και ενεργεί ωσάν να επρόκειτο για ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ. Και, πρόδηλα, ο κος Obama δεν προσλαμβάνει διαφορετικά την παρούσα κρίση. Επικίνδυνος αλλά - από μια άποψη - αναπόφευκτος αυτοφενακισμός. Γιατί κι εδώ, ακόμη μια φορά, οι φορείς και εκφραστές του Μεταμοντέρνου Μηδενισμού - με την τύφλωσή τους, που δυστυχώς την εκλαμβάνουν ως διαύγεια και οραματισμό - απλώς θα οδηγήσουν αυτόν τον Μηδενισμό στις ακροτελεύτιες συνέπειές του. Γι’ αυτό και όλες οι προσπάθειες ανάκαμψης δεν θα είναι παρά εμβαλωματικές και, μακροπρόθεσμα, ατελέσφορες. Φαίνεται λοιπόν ότι η αυριανή ''ενθρόνιση'' του κου OBAMA έρχεται να συμβολίσει όχι μια πραγματική αναγέννηση αλλά τον αργόσυρτο επιθανάτιο ρόγχο μιας μηδενιστικής εποχής. Ας ευχηθούμε τουλάχιστον τούτος ο ρόγχος να είναι ειρηνικός...

ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ: α) Το αθέατο διακύβευμα

Οι εκλογές στις ΗΠΑ τελείωσαν, ο κος OBAMA κέρδισε το χρίσμα του 44ου Προέδρου. Τα ρίγη συγκινήσεως που δικαιολογημένα σκόρπισε στην Αμερική και στην Ευρώπη αυτή η εκλογή είναι κατανοητά. Το συμβολικό ξεπέρασμα της φυλετικής διάκρισης στις ΗΠΑ είναι πλέον οριστικό, μολονότι τούτο είχε ήδη συντελεσθεί με την αναρρίχηση στο θώκο του Υπουργού Εξωτερικών των COLIN POWELL και CONDOLEEZZA RICE. Αυτό το συγκινησιακό στοιχείο, αν και απαραίτητο να επισημανθεί δεν πρέπει να μας υπνωτίσει. Τα κρίσιμα στοιχεία αυτής της εκλογής, αντίθετα, θα πρέπει να μας προβληματίσουν. Δεν είναι μόνον το γεγονός ότι οι ΗΠΑ (και ο Κόσμος) απαλλάσσονται - επιτέλους!- από την πλέον ανεπαρκή και επικίνδυνη κυβέρνηση που γνώρισε η χώρα. Πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο - και οι ίδιοι οι Αμερικανοί δεν είναι καθόλου ανυποψίαστοι. Ο κος OBAMA «αναλαμβάνει την διακυβέρνηση ενός Έθνους κουρασμένου από το παρελθόν και φοβισμένου για το μέλλον, απαισιόδοξου για τη θέση του στο κόσμο, κυνικού όσον αφορά την κυβέρνησή του και αναζητώντας απεγνωσμένα ένα αίσθημα λύτρωσης». (P. BAKER, N.Y. TIMES, 4 Νοεμβρίου 2008). Πρόκειται δηλαδή για μία εξαιρετικά φορτισμένη, δυσοίωνη κατάσταση - μοναδικής θα λέγαμε στην ιστορία των ΗΠΑ. Η μέχρι χθες περίλαμπρη - και χάρις στο Χόλυγουντ … - Αμερική, σήμερα εμφανίζεται πιο σκοτεινή.
Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο γίνεται κατανοητό γιατί επενδύθηκαν σε ένα και μόνο πρόσωπο , τον κο OBAMA, τόσες προσδοκίες και τόσες ελπίδες - πολύ περισσότερες ίσως από όσες εναποτέθηκαν σ’ έναν Λίνκολ , έναν Φρ. Ρούσβελτ ή έναν Κέννεντυ !! Ας το πούμε διαφορετικά: ουδέποτε πριν στην ιστορία των ΗΠΑ δεν διακυβεύθηκαν τόσα πολλά, με τόση ένταση και μέσα σε τόσο λίγο χρόνο. Έτσι, υπο τις παρούσες συνθήκες, δεν είναι απλά το «Αμερικάνικο Όνειρο» που κινδυνεύει ή έστω η Πλανητική ηγεμονία της Αμερικής. Σήμερα διακυβεύεται το ίδιο το «Αμερικάνικο Πείραμα», η ίδια η συγκρότηση των ΗΠΑ ως ενιαίας οντότητας. Κι αυτό γιατί σε λιγότερο από 15 χρόνια η κυρίαρχη Ελίτ υποθήκευσε όλο το ‘’κρίσιμο κεφάλαιο’’ που διέθετε η χώρα, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό : επαύξησε την φυλετική (και γλωσσική) ανομοιογένεια του πληθυσμού με την ‘’εισαγωγή’’ εκατομμυρίων Λατινοαμερικανών εργατών, συρρίκνωσε και καταβαράθρωσε οικονομικά τη Μεσαία Τάξη, έσυρε τις ΗΠΑ σε δυό ταυτόχρονα αδιέξοδους πολέμους και οδήγησε την οικονομία σε μια οιονεί χρεοκοπία - αυτή την από καιρό φθίνουσα οικονομία που ωστόσο εξασφάλιζε και την εσωτερική συνοχή και την εξωτερική υπεροχή. Και τώρα που η ‘’μεγάλη αφήγηση’’ της (συσπειρώνουσας) Αφθονίας πήρε τέλος, οι φυγόκεντρες τάσεις είναι πολύ πιθανές. Γιατί το «Αμερικάνικο Πείραμα», αυτή η καταπληκτική ανάμιξη και οσονούπω ειρηνική συνύπαρξη λαών και φυλών, ξεκίνησε, συνεχίσθηκε και ανδρώθηκε μόνον ως ΑΤΕΛΕΥΤΗΤΗ ΥΠΟΣΧΕΣΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ. Σήμερα, και για όλο το προβλεπτό μέλλον, αυτή η «υπόσχεση» έχει λάβει τέλος. Δίχως λοιπόν την καταστατική αυτή ''υπόσχεση'', ΄διχως την ''υπόσχεση'' που συνιστούσε το εσωτερικό νεύρο, το αδιάψευστο κίνητρο της αμερικανικής συνοχής, τί μένει για να συνέξει το μεγάλο, γλωσσικά, φυλετικά και θρησκευτικά ετερόκλητο πλήθος των Αμερικανών;;;
Χρειάζεται άραγε να επισημάνουμε το ιστορικό αυτονόητο ; - η Ετερογένεια μιας Κοινωνίας σε περιόδους ευημερίας είναι ευλογία, ενώ σε περιόδους γενικευμένης δυσπραγίας μετατρέπεται σε κατάρα. Μέσα σε λίγο χρόνο και κάτω από την αντιστροφή των παραμέτρων της αμερικανικής ισχύος, δημιουργήθηκε ένα πλαίσιο, η δυνατότητα ανάπτυξης ενός εκρηκτικού μίγματος που αύριο ίσως θα χρειάζεται απλώς τον σπινθήρα . Βέβαια τούτο το μίγμα δεν είναι άμεσα ορατό ούτε φλύαρο. Προς το παρόν, κάτω από το πρώτο σοκ του οικονομικού Κραχ, δεν τίθεται κανένα ζήτημα. Όταν όμως αρχίσουν να εκδιπλώνονται όλες οι επώδυνες οικονομικές και κοινωνικές του συνέπειες, τότε όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά. Έτσι οι στοχαζόμενες Ελίτ των ΗΠΑ θα πρέπει να αγωνιούν σήμερα για πολλά πράγματα ταυτόχρονα - πράγματα που μας θυμίζουν (και πρέπει να τους θυμίζουν) την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης , τηρουμένων φυσικά των αναλογιών και των αντίστοιχων ιδιομορφιών και συγκυριών. Γι’ αυτό υποθέτω πως σ’ αυτές τις Εκλογές, αν τα κριτήρια της ψήφου των λαϊκών μαζών ήταν κατά 65% απλώς οικονομικά , τα κριτήρια των δυναμικών Ελίτ των ΗΠΑ, αυτών που υποστήριξαν αποφασιστικά την εκλογή OBAMA, ήταν πιο σύνθετα. Η εξασφάλιση του status quo και η διασφάλιση των δικών τους προνομίων που , εν μέσω Κραχ, τίθενται σε αμφισβήτηση, είναι αυτονόητα κριτήρια. Ωστόσο και η (αργοπορημένη) συνειδητοποίηση του εν δυνάμει εκρηκτικού μίγματος που δημιουργήθηκε, προϊόντος του οικονομικού Κραχ, πιστεύω πως αποτέλεσε κρίσιμο κριτήριο. Οι δυναμικές Ελίτ των ΗΠΑ επένδυσαν λοιπόν στον OBAMA και ως τον υποσχόμενο καταλύτη - πρωτίστως ως αυτόν που θα μπορούσε να αδρανοποιήσει αυτό το εκρηκτικό μίγμα και δευτερευόντως ως τον σωτήρα του «Αμερικανικού ονείρου» της Μεσαίας Τάξης ή τον εγγυητή της παγκόσμιας ηγεμονίας.
Σε ένα πρώτο ΣΥΜΒΟΛΙΚΟ επίπεδο ο κος OBAMA φαίνεται να διασφαλίζει την Εθνική Ενότητα, στο μέτρο που το Κραχ αναμένεται και βαθύ και μακροχρόνιο. Κι αυτό γιατί με την παρουσία του στην Προεδρία εξουδετερώνει τον όποιο ενδεχόμενο κίνδυνο μιας φυλετικής (οιονεί εθνοτικής) συσπείρωσης που θα έτεινε να δημιουργηθεί εκ μέρους των αφροαμερικανών - συσπείρωση που είναι φυσικό αντανακλαστικό σε περιόδους έσχατης οικονομικής ανασφάλειας και μαζικής εξαθλίωσης. (Ας μην αμφιβάλλουμε ότι το Κραχ θα πλήξει με ιδιαίτερη δριμύτητα τις κατώτερες αφροαμερικανικές μάζες). Επιπλέον, μια τέτοια συσπείρωση θα μπορούσε προεκτατικά να εκδιπλωθεί, με μεγαλύτερη μάλιστα ποιοτική και ποσοτική πυκνότητα, και στους λιγότερο αφομοιωμένους και γλωσσικά διακριτούς Λατινοαμερικανούς μετανάστες. Σ’ αυτή μάλιστα την περίπτωση θα είχαμε συσπείρωση με καθαρά εθνικά χαρακτηριστικά, δηλ. φυλής, γλώσσας και θρησκείας. Αυτό βέβαια θα ήταν μια πραγματική θρυαλλίδα για την ενότητα των ΗΠΑ. (Οι Ασιάτες των ΗΠΑ, λόγω της μητρικής γλωσσικής των διαφοροποίησης, δεν φαίνεται να αποτελούν έναν ενδεχόμενο πόλο συσπείρωσης, αν και....). Η εκλογή λοιπόν του κ. OBAMA αποβλέπει, εκτός των άλλων, και στην απονεύρωση ενδεχόμενων τέτοιων τάσεων - δηλαδή τάσεων δημιουργίας παράλληλων ‘’ Εθνών’’, Εθνών - μέσα - στο -Έθνος.
Η θέση που εκφράζω εδώ είναι κάπως αιρετική, διαταράσσει την συμβατική σοφία και την υπερήλικη τάση μας να θεωρούμε τις ΗΠΑ ως χώρας απρόσβλητης από κάθε εκφυλισμό. Ελπίζω φυσικά να έγινε σαφές ότι εκφράζει ένα ισχυρό ενδεχόμενο και όχι μιαν απόλυτη βεβαιότητα. Σε περιόδους πύκνωσης της Ιστορίας κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα την εξόχως τεθλασμένη πορεία της. Ωστόσο μπορούμε να σκεφθούμε ακόμα και τις ΗΠΑ με όρους κατάρρευσης, γιατί στις μέρες μας υπήρξαμε μάρτυρες μιας παντοδύναμης αυτοκρατορίας που αποσυντέθηκε μέσα σε πέντε χρόνια. Χρειάζεται άραγε να θυμηθούμε ότι στα όρια της πρώην Σοβιετικής (και παλαιότερα Τσαρικής) Αυτοκρατορίας γεννήθηκαν - εν μια νυκτί - οι πλέον σφοδροί θρησκευτικοί, γλωσσικοί και (εν μέρει) φυλετικοί εθνικισμοί ; Λίγοι είναι εκείνοι που βλέπουν έτσι τα πράγματα - αλλά ας τους αφήσουμε κατά μέρος γιατί είναι απλά «ειδήμονες», δηλαδή άνθρωποι του επίκαιρου και του επιμέρους και όχι «στοχαστές», δηλαδή του κρίσιμου και του όλου.